Giới thiệu
Nhiễm virus viêm gan C (HCV) vẫn là nhiễm virus lây truyền qua đường máu thường gặp nhất tại Hoa Kỳ, với ý nghĩa lớn đối với sức khỏe cộng đồng do khả năng gây bệnh gan mạn tính, xơ gan và ung thư gan. Chẩn đoán sớm thông qua sàng lọc, đặc biệt tại các cơ sở chăm sóc sức khỏe có tần suất tiếp xúc cao như khoa cấp cứu (ED), là yếu tố then chốt để kết nối người bệnh với điều trị phù hợp và cải thiện kết cục.
Khoa cấp cứu là điểm then chốt cho sàng lọc HCV, đặc biệt đối với các quần thể không thường xuyên tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu. Mặc dù sàng lọc tại ED có hiệu quả, vẫn tồn tại chênh lệch về tỷ lệ được đề nghị làm xét nghiệm và tỷ lệ chấp nhận xét nghiệm, trong đó đáng chú ý là sự khác biệt chịu ảnh hưởng bởi ngôn ngữ giao tiếp ưu tiên của người bệnh.
Mục tiêu
Nghiên cứu này nhằm đánh giá mối liên quan giữa ngôn ngữ ưu tiên của người bệnh—cụ thể là ưu tiên một ngôn ngữ khác tiếng Anh (PLOE)—và khả năng được đề nghị cũng như chấp nhận xét nghiệm sàng lọc HCV trong quá trình sàng lọc thường quy tại ED. Việc hiểu rõ các mối liên quan này giúp xác định rào cản và tối ưu hóa quy trình sàng lọc cho các quần thể đa dạng về ngôn ngữ.
Phương pháp
Dữ liệu cho phân tích này được lấy từ thử nghiệm sàng lọc DETECT Hep C, một thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên theo hướng thực hành, được tiến hành tại ba trung tâm. Thử nghiệm so sánh sàng lọc có mục tiêu (đề nghị xét nghiệm dựa trên các yếu tố nguy cơ đã xác định) với sàng lọc không có mục tiêu (đề nghị phổ quát bất kể nguy cơ) ở bệnh nhân ED.
Ngôn ngữ ưu tiên của người bệnh được ghi nhận, và họ được phân loại thành nhóm nói tiếng Anh hoặc PLOE. Các tiêu chí đánh giá chính là việc được đề nghị xét nghiệm HCV và việc người bệnh chấp nhận làm xét nghiệm. Các tiêu chí thứ phát bao gồm hoàn tất xét nghiệm kháng thể HCV và RNA để xác nhận tình trạng nhiễm.
Để hiệu chỉnh các biến có thể ảnh hưởng đến kết cục—như tuổi, giới tính và chủng tộc/dân tộc—nghiên cứu sử dụng hồi quy Poisson sửa đổi đa biến, tính toán tỷ số nguy cơ (RR) với khoảng tin cậy 95% (CI) nhằm xác định mức độ liên quan giữa ngôn ngữ ưu tiên và kết cục sàng lọc.
Kết quả
Nghiên cứu phân ngẫu nhiên 147.498 bệnh nhân, với tuổi trung vị là 41. Quần thể nghiên cứu đa dạng: 51,5% nam, 42,3% người da đen không phải gốc Hispanic, 20,9% người Hispanic, 32,2% người da trắng không phải gốc Hispanic, và 10,3% ưu tiên một ngôn ngữ khác tiếng Anh.
Quan sát thấy sự không đồng nhất đáng kể giữa ba trung tâm về đặc điểm nhân khẩu học của người bệnh và kết cục, cho thấy tầm quan trọng của các yếu tố bối cảnh đặc thù theo từng cơ sở.
Trong nhóm sàng lọc có mục tiêu, bệnh nhân PLOE có khả năng được đề nghị xét nghiệm HCV thấp hơn đáng kể (RR 0,75; KTC 95% 0,70–0,79) và, khi được đề nghị, khả năng chấp nhận xét nghiệm cũng thấp hơn (RR 0,69; KTC 95% 0,60–0,79) so với người nói tiếng Anh.
Trong nhóm sàng lọc không có mục tiêu, PLOE không liên quan có ý nghĩa thống kê với việc được đề nghị xét nghiệm (RR 1,00; KTC 95% 0,97–1,04), cho thấy việc đề nghị xét nghiệm được thực hiện công bằng giữa các nhóm ngôn ngữ. Tuy nhiên, nhóm này vẫn ít có khả năng chấp nhận xét nghiệm hơn so với những người ưu tiên tiếng Anh (RR 0,82; KTC 95% 0,76–0,89).
Thảo luận
Các phát hiện này nhấn mạnh sự chênh lệch quan trọng trong sàng lọc HCV tại khoa cấp cứu có liên quan đến ngôn ngữ ưu tiên. Xác suất thấp hơn cả về việc được đề nghị và chấp nhận sàng lọc HCV ở bệnh nhân ưu tiên ngôn ngữ khác tiếng Anh trong chiến lược sàng lọc có mục tiêu gợi ý khả năng tồn tại rào cản ngôn ngữ ảnh hưởng đến giao tiếp bác sĩ–bệnh nhân hoặc thành kiến vô thức của nhân viên y tế trong đánh giá nguy cơ.
Việc không ghi nhận chênh lệch trong đề nghị xét nghiệm ở cách tiếp cận sàng lọc không có mục tiêu cho thấy đề nghị xét nghiệm HCV phổ quát có thể giúp giảm bất bình đẳng liên quan đến ngôn ngữ trong tiếp cận sàng lọc, mặc dù tỷ lệ chấp nhận vẫn thấp hơn ở bệnh nhân PLOE, có thể do khó khăn giao tiếp, khác biệt văn hóa hoặc thiếu hiểu biết về HCV và điều trị.
Giải quyết các rào cản này đòi hỏi các can thiệp phù hợp về văn hóa và ngôn ngữ, bao gồm cung cấp phiên dịch viên y khoa chuyên nghiệp, tài liệu giáo dục phù hợp văn hóa, và đào tạo nhân viên y tế về giao tiếp hiệu quả với bệnh nhân đa dạng ngôn ngữ nhằm nâng cao cả tỷ lệ được đề nghị và tỷ lệ chấp nhận sàng lọc HCV.
Ý nghĩa lâm sàng
Để tối ưu hóa sàng lọc HCV tại ED, đặc biệt ở bệnh nhân PLOE, các khoa cấp cứu có thể cân nhắc triển khai quy trình sàng lọc phổ quát (không có mục tiêu) kết hợp với dịch vụ hỗ trợ ngôn ngữ nhằm giảm thiểu chênh lệch trong việc đề nghị xét nghiệm. Ngoài ra, giáo dục người bệnh bằng ngôn ngữ ưu tiên và hoạt động tiếp cận cộng đồng là rất quan trọng để cải thiện tỷ lệ chấp nhận xét nghiệm.
Kết nối người bệnh với chăm sóc sau sàng lọc cũng quan trọng không kém để bảo đảm họ được điều trị kháng vi-rút kịp thời, chẳng hạn thuốc kháng vi-rút tác động trực tiếp (DAAs), vốn đã tạo ra bước ngoặt trong điều trị HCV với tỷ lệ khỏi bệnh vượt quá 95%.
Kết luận
Nghiên cứu này cho thấy ngôn ngữ ưu tiên ảnh hưởng đáng kể đến cả việc được đề nghị và chấp nhận sàng lọc HCV tại khoa cấp cứu. Cách tiếp cận sàng lọc có mục tiêu có thể vô tình làm kéo dài bất bình đẳng ở quần thể PLOE. Khuyến nghị áp dụng chiến lược sàng lọc phổ quát, không có mục tiêu, cùng với các phương pháp giao tiếp nhạy cảm về văn hóa, nhằm cải thiện phát hiện viêm gan C và việc chuyển tuyến điều trị tiếp theo ở các quần thể người bệnh đa dạng ngôn ngữ.
Nghiên cứu trong tương lai nên tập trung xác định các rào cản cụ thể đối với việc chấp nhận sàng lọc ở quần thể PLOE và phát triển các can thiệp phù hợp để khắc phục, qua đó bảo đảm cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe công bằng và cải thiện kết cục sức khỏe cộng đồng.
Tài liệu tham khảo
Thiessen M, Haukoos J, Hopkins E, et al. Associations Between Patient Language Preference and Hepatitis C Screening: Results From the DETECT Hep C Emergency Department Screening Trial. Ann Emerg Med. 2026 Sep 25. PMID: 42788928.
