Septorhinoplasty, một thủ thuật phẫu thuật nhằm chỉnh sửa đồng thời các biến dạng mũi về chức năng và thẩm mỹ, đang được thực hiện ngày càng nhiều trên toàn thế giới. Mặc dù đây là một phẫu thuật khá phổ biến và nhìn chung cho kết quả thuận lợi, người bệnh thường gặp các lo ngại trong giai đoạn chu phẫu (perioperative) khiến họ chủ động liên hệ với nhóm điều trị. Việc hiểu rõ những lo ngại này, tần suất xuất hiện của chúng và các yếu tố liên quan ở người bệnh là rất quan trọng nhằm tối ưu hóa chăm sóc chu phẫu và nâng cao mức độ hài lòng cũng như an toàn cho người bệnh.
Bối cảnh
Giao tiếp do người bệnh chủ động khởi xướng (Patient-Initiated Communication, PIC) trong giai đoạn chu phẫu có thể phản ánh nhu cầu thông tin chưa được đáp ứng hoặc những khó khăn trong quản lý điều trị. Trong bối cảnh septorhinoplasty, cả khía cạnh chức năng lẫn thẩm mỹ của phẫu thuật đều có thể khiến người bệnh đặt câu hỏi hoặc lo lắng. Mặc dù thủ thuật này được xem là an toàn, sự phức tạp của giải phẫu mũi và những thay đổi hậu phẫu dễ quan sát thường làm tăng mức độ lo âu của người bệnh. Tuy vậy, dữ liệu về tỷ lệ hiện mắc, bản chất và các yếu tố dự báo của PIC ở nhóm người bệnh này vẫn còn hạn chế. Khắc phục khoảng trống kiến thức này có thể hỗ trợ các sáng kiến cải tiến chất lượng có mục tiêu.
Thiết kế nghiên cứu và phương pháp
Nghiên cứu hồi cứu này tiến hành rà soát hồ sơ của 306 người bệnh được phẫu thuật septorhinoplasty trong khoảng từ ngày 06/08/2017 đến ngày 06/08/2022. Nghiên cứu đánh giá các trao đổi chu phẫu do người bệnh chủ động khởi xướng trong một cửa sổ 60 ngày, bao gồm 30 ngày trước và 30 ngày sau phẫu thuật. Dữ liệu nhân khẩu học, đặc điểm phẫu thuật và tiền sử dùng thuốc được tổng hợp cùng với hồ sơ chi tiết về các lần PIC. Các chủ đề giao tiếp được phân loại để làm rõ những mẫu hình thường gặp.
Kết quả
Trong số 306 người bệnh, 197 người (64%) đã chủ động liên hệ với nhóm lâm sàng về các lo ngại chu phẫu. Tần suất này cao hơn rõ rệt sau phẫu thuật so với trước phẫu thuật. Người bệnh trải qua can thiệp thẩm mỹ và những người có tiền sử viêm mũi dị ứng (allergic rhinitis) có số lượng PIC cao hơn đáng kể; tuy nhiên, các mối liên quan này không còn là yếu tố dự báo độc lập sau khi hiệu chỉnh đa biến.
Phân tích chủ đề của PIC cho thấy các mẫu hình khác nhau ở giai đoạn trước và sau phẫu thuật. Trước phẫu thuật, các lo ngại thường gặp nhất liên quan đến chi tiết thủ thuật (31% số lần liên hệ), cho thấy người bệnh có nhu cầu được làm rõ về quá trình phẫu thuật. Các câu hỏi liên quan đến thuốc chiếm 28% số trao đổi trước phẫu thuật, phản ánh sự e ngại về điều trị bằng thuốc trong giai đoạn chu phẫu.
Sau phẫu thuật, các câu hỏi thường gặp liên quan đến chăm sóc vết thương (17%) và các vấn đề về thuốc (17%), nhấn mạnh tầm quan trọng của hướng dẫn rõ ràng và theo dõi trong giai đoạn hồi phục sớm. Những lo ngại này có thể bao gồm câu hỏi về thay băng, dấu hiệu nhiễm trùng, kiểm soát đau và tuân thủ thuốc đã được kê đơn.
Bàn luận
Nghiên cứu này nhấn mạnh tỷ lệ cao của giao tiếp chu phẫu do người bệnh chủ động khởi xướng trong septorhinoplasty, đặc biệt là ở giai đoạn sau phẫu thuật. Tỷ lệ cao của các câu hỏi về chi tiết thủ thuật và thuốc trước phẫu thuật cho thấy người bệnh cần được tư vấn tiền phẫu đầy đủ. Tương tự, các lo ngại hậu phẫu về chăm sóc vết thương và thuốc cho thấy những lĩnh vực mà việc tăng cường giáo dục và hỗ trợ có thể giúp giảm lo âu và giảm các liên hệ không chủ định.
Mối liên quan giữa can thiệp thẩm mỹ và số lượng giao tiếp tăng lên có thể phản ánh kỳ vọng cao hơn của người bệnh và mức độ đầu tư tâm lý lớn hơn vào kết quả. Ngoài ra, tiền sử viêm mũi dị ứng có thể khiến người bệnh dễ xuất hiện triệu chứng mũi nhiều hơn hoặc có nhiều lo ngại hậu phẫu hơn, do đó cần được quản lý chủ động.
Mặc dù những người bệnh này có tần suất giao tiếp cao hơn, họ không phải là các yếu tố dự báo độc lập trong mô hình đa biến, gợi ý rằng những yếu tố chưa được đo lường khác, chẳng hạn như mức độ lo âu cá nhân hoặc hỗ trợ xã hội, có thể ảnh hưởng đến tần suất PIC.
Ý nghĩa lâm sàng và cải tiến chất lượng
Hiểu được bản chất và các yếu tố thúc đẩy PIC có thể định hướng các chiến lược giáo dục cá thể hóa. Tăng cường tư vấn tiền phẫu tập trung vào kỳ vọng về thủ thuật và phác đồ dùng thuốc, cùng với hướng dẫn hậu phẫu rõ ràng về chăm sóc vết thương, có thể làm giảm lo ngại. Việc triển khai các kênh giao tiếp có cấu trúc, bao gồm tài liệu thông tin chuẩn hóa và chủ động liên hệ theo dõi, có thể nâng cao sự tự tin của người bệnh và cải thiện sử dụng nguồn lực.
Ngoài ra, bác sĩ lâm sàng cần chú ý hơn đến những người bệnh trải qua septorhinoplasty thẩm mỹ và những người có viêm mũi dị ứng, vì họ có thể cần hỗ trợ bổ sung. Việc tích hợp các nhóm đa chuyên khoa, bao gồm điều dưỡng và chuyên gia dị ứng, có thể tối ưu hóa chăm sóc chu phẫu.
Hạn chế
Thiết kế hồi cứu hạn chế khả năng suy luận nhân quả. Nghiên cứu được thực hiện tại một cơ sở duy nhất, điều này có thể ảnh hưởng đến tính khái quát. Các yếu tố tâm lý xã hội ảnh hưởng đến PIC chưa được đánh giá. Các nghiên cứu tiến cứu trong tương lai, có tích hợp kết cục do người bệnh báo cáo và phân tích định tính, có thể giúp hiểu sâu hơn vấn đề này.
Kết luận
Giao tiếp chu phẫu do người bệnh chủ động khởi xướng là hiện tượng thường gặp trong septorhinoplasty, phản ánh nhu cầu đáng kể về thông tin và quản lý điều trị, đặc biệt là sau phẫu thuật. Việc nhận diện các chủ đề chính và các yếu tố người bệnh góp phần vào PIC giúp bác sĩ lâm sàng xây dựng các can thiệp có trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc chu phẫu, giảm lo âu của người bệnh và có thể cải thiện kết quả phẫu thuật.
Tài liệu tham khảo
1. Tripuraneni P, Hakimi AA, Lava CX, Aribindi S, Parsa KM, Chu E, Reilly MJ. Predictors and Themes of Perioperative Patient-Initiated Communication in Septorhinoplasty. The Laryngoscope. 2026 Oct 12. PMID: 42864859.
2. Haacke N, et al. Patient communication in plastic surgery: A review of educational strategies and patient satisfaction. Plast Surg Nurs. 2019;39(1):34-41.
3. Ceremonet D, et al. Postoperative care in rhinoplasty: Managing patient expectations. Facial Plast Surg Clin North Am. 2020;28(1):67-75.
By
No Comments
